Hackers saboteren koelsystemen: wat is OT en wat betekent dit voor het Caribisch gebied?

Begin november 2026 kregen supermarkten en winkels in meerdere Europese landen te maken met een nieuw soort aanval: hackers die de koeling overnemen en de temperatuur veranderen. Er worden geen bestanden versleuteld en geen losgeld gevraagd. De schade zit in de vriezers.

Wat is er gebeurd?

• Supermarkten en winkels. Op 2 november meldde Security.NL dat koelsystemen van Danfoss in onder meer België, Zweden, Luxemburg, Nederland, Estland en Ierland waren aangepast. In Nederland zouden 17 bedrijven zijn getroffen, waaronder slagerijen en kleine buurtwinkels. Eerder waren al Franse supermarkten het doelwit, en volgens NPR ook winkels van het Amerikaanse leger en bedrijven in Israël.
• Bloedbank. In de nacht van 1 op 2 november werd de Franse bloedbank EFS getroffen via Coolworld, een bedrijf dat koelapparatuur verhuurt en onderhoudt. In sommige ruimtes steeg de temperatuur van ongeveer -30 °C naar 110 °C. Een technicus zag het 's nachts, waardoor volgens het Franse ministerie van Volksgezondheid geen operationele gevolgen ontstonden.
• Hoe kwamen ze binnen? Volgens Security.NL stonden veel installaties via een 4G-modem direct op internet, soms met een standaardwachtwoord. Bij de Franse aanvallen zou een bekende lek (CVE-2025-41450) zijn gebruikt, waarvoor al in maart 2025 een update bestond. Veel oudere apparaten krijgen geen updates meer.
• Wie zit erachter? Dat verschilt per aanval. Voor Israël wijst incidentresponsbedrijf Profero met vrij grote zekerheid naar een Iraanse militaire hackersgroep. Voor de aanvallen in Frankrijk en de rest van Europa is nog geen dader genoemd; de Franse cyberautoriteit ANSSI onderzoekt het nog.

Wat is OT?

OT (operationele technologie) is de hardware en software die fysieke processen direct bewaakt en aanstuurt: koelinstallaties, pompen, liften, energienetten, waterzuivering, gebouwbeheer. Denk aan PLC's en SCADA-systemen. Het verschil met gewone IT: IT beschermt vooral informatie, OT houdt vooral een fysiek proces draaiende. Beschikbaarheid gaat voor alles, systemen zijn vaak jaren oud en worden zelden bijgewerkt. Lange tijd stonden ze los van internet. Door koppelingen met bedrijfsnetwerken, modems en leveranciers is dat afgeschermde karakter verdwenen.

Waarom is dit relevant voor het Caribisch gebied?

Dit stuk is onze eigen inschatting, gebaseerd op de bronnen hieronder. We hebben niet gecontroleerd of de getroffen systemen ook op de eilanden in gebruik zijn.

• Koeling is hier van levensbelang. Bij tropische temperaturen bederft voedsel, medicijn of vaccin in uren. Veel van ons voedsel is bovendien geïmporteerd en komt uit de koeling van havens, groothandels en winkels.
• De aanvaller hoeft niet slim te zijn. Deze aanvallen werkten door standaardwachtwoorden, apparaten op internet en ontbrekende updates. Dat zijn precies de zwakke plekken die je ook bij kleine bedrijven, hotels en restaurants vindt.
• Weinig reserve. Auteur Neil Hinds (Caribbean Digital Forensics & Cybersecurity Summit) noemt in een opiniestuk van juni 2026 als structurele zwakke plekken in de regio: beperkte redundantie, geografische isolatie, een tekort aan cyberspecialisten en samenloop met natuurrampen. Hij noemt ook oudere OT-systemen met zwakke authenticatie en weinig segmentatie. Let op: dat stuk noemt geen concrete incidenten en is geschreven door een organisator van een congres.
• De regio wordt al geraakt. In 2025 legde ransomware de Belastingdienst Curaçao deels stil en kreeg ook het Hof van Justitie met malware te maken. Die aanvallen troffen IT, geen OT, maar laten zien hoe snel diensten op een klein eiland uitvallen en hoeveel er van gedeelde systemen en leveranciers afhangt.

Wat kun je zelf doen?

1. Maak een lijstje van alles wat een fysiek proces aanstuurt: koeling, airco, pompen, generator, toegangspoorten, camera's. Wie beheert het, en is het bereikbaar via internet of een modem?
2. Verander standaardwachtwoorden en gebruik voor elk apparaat een eigen wachtwoord.
3. Haal beheerpagina's van internet. Toegang op afstand alleen via VPN of via de leverancier met een afgesproken, beveiligde verbinding.
4. Installeer firmware-updates. Is een apparaat te oud voor updates? Plan vervanging en zet het intussen achter een firewall.
5. Zet een onafhankelijke temperatuurmelding neer, bijvoorbeeld een losse sensor met sms- of app-alarm die niet aan hetzelfde netwerk of dezelfde controller hangt. Zo merk je het ook als de regelaar liegt.
6. Bedenk wat je doet als de koeling uitvalt: reservekoeling, wie je belt, wat je weggooit.
7. Vraag je leverancier hoe hij toegang op afstand beveiligt en wie er bij jou binnen kan.

Wil je weten hoe het bij jouw bedrijf zit? Neem contact met ons op voor een korte check van je OT en toegang op afstand.

Bronnen

• Security.NL, 2 november 2026: Koelsystemen supermarkten via standaard wachtwoord gehackt
• NPR (via OPB), 3 november 2026: A new cold war: hackers target fridges across the globe
• Infosecurity Magazine: France Blood Service Hack Sends Blood Storage Temperatures to 110°C
• Wikipedia: Operational technology
• CDFC Summit, 2 juni 2026 (opiniestuk): Caribbean Critical Infrastructure Under Cyber Threat
• Curaçao Chronicle, 28 november 2025: Ransomware attack on Curaçao tax office highlights growing cyber risks in the Caribbean

Stand van zaken: 4 november 2026. De berichtgeving verandert snel; details over daders en getroffen bedrijven kunnen nog wijzigen.